Directeur Harke Iedema neemt afscheid van muziekschool

 

 

Rennie Veenstra

 

 

DOKKUM – Na een dienstverband van ruim 37 jaar, waarvan 21 jaar als directeur, heeft de heer Harke Iedema per 1 september 1999 zijn werkzaamheden aan de Streekmuziekschool Noord-Oost Friesland beëindigd.

Werkzaamheden vanaf het prilste begin van de school tot vlak voor de eeuwwisseling. Jarenlang was Iedema het gezicht van de muziekschool en het zal voor een ieder dan ook best even wennen zijn om hem daar niet meer tegen te komen.

Gedurende de eerste jaren van zijn loopbaan aan de muziekschool was Harke Iedema orgelleraar en hielp hij veel leerlingen muzikaal op weg. Later, als directeur, zorgde hij ervoor, dat zijn school als een geoliede machine liep, zodat steeds weer nieuwe leerlingen de weg er naartoe vonden. En dat, terwijl hijzelf nooit les heeft gehad aan een muziekschool!

Harke Iedema, Anjumer van geboorte, was als kind al dol op muziek en wilde vooral graag orgelspelen. Aanvankelijk stond er geen orgel – bedoeld wordt natuurlijk een harmonium – bij de Iedema’s thuis, maar Harke’s vader voelde zozeer de behoefte van zijn zoon, dat hij er een kocht. Voor ƒ 100,-! Een hele som geld voor een gewone arbeider in die tijd. Toen eenmaal het orgel was gekocht, volgden de muzieklessen. Eerst bij Maaike Steen, daarna bij Arjen van Lunen, vervolgens bij Arnold Feddema en tenslotte bij Piet Post. Allemaal privé-lessen, omdat er van een muziekschool hier in de buurt nog geen sprake was.

 

Leien dakje

Het spelen ging bij Harke Iedema van een leien dakje en op achttienjarige leeftijd gaf hij dan ook al zijn eerste openbare concert. Dat was op 21 december 1958, in de Nederlands Hervormde kerk te Anjum. Enkele jaren jaren eerder was Iedema zelf al met lesgeven begonnen. Voor de lol en onbetaald gaf hij een stuk of wat leerlingen les. Later liet hij zich voor de lessen wel een kleinigheid betalen, maar van een baan als muziekdocent was geen sprake.

Z’n brood verdiende hij eerst als knecht bij bakker Dijkstra in Anjum en later als boekhouder bij erven P. Brouwer in Dokkum. Het waren lange dagen en alleen de zondag was een vrije dag. Na verloop van tijd echter werd de vijfdaagse werkweek ingevoerd. Dit gebeurde bij erven P. Brouwer in dezelfde tijd, dat in Leeuwarden een vakopleiding voor muzikanten werd opgericht. Eén vrije dag in de week – de donderdag – was voor Harke Iedema voldoende om zich als leerling aan te melden bij deze Muziek Pedagogische Academie.

Zo stonden vijf dagen van de week in het teken van werk, werden alle cursusuren op één dag gevolgd en werd er iedere dag tot diep in de nacht gestudeerd. En alsof dit nog niet genoeg was, gaf Harke Iedema ook nog muziekles. Dit deed hij gedurende zijn studieperiode al aan de Streekmuziekschool in Dokkum, naar welke school hij, evenals een aantal andere docenten, zijn privé-praktijk had overgeheveld.

 

Directeur

Werken, studeren en nog eens werken, met als doel: muziekschooldirecteur worden. In die tijd had je voor een dergelijke baan een muziekakte-B nodig en dus rustte Iedema niet eerder dan dat hij de orgelakte-B in zijn bezit had. Orgelspelen vond hij prachtig, improviseren lag hem in hoge mate, maar in plaats van concerterend organist te willen worden, zag hij veel meer in de baan van muziekschooldirecteur.

Zoals gezegd, werkte Iedema de eerste jaren van zijn loopbaan aan de muziekschool als orgeleraar (met wat uren blokfluit-AMV). Na verloop van enige tijd werd hij adjunct-directeur en na het vertrek van Freek Houtkoop, die hij in ziekteperiodes herhaaldelijk had vervangen, kreeg hij eindelijk de kans om zijn droom waar te maken. Anders dan Houtkoop, die parttime-directeur was, kreeg Iedema een volledige baan als directeur én een secretaresse!

 

Uitdaging

Het boterde prima tussen hem en Lydia Terpstra (zij is nog steeds aan de school verbonden) en de school floreerde. Zoals bekend, braken er later ten gevolge van bezuinigingsmaatregelen ook wel eens minder leuke tijden aan, maar Iedema liet zich door niets en niemand uit het veld slaan en zag tegenslagen eerder als uitdaging dan als nederlagen.

Hij kwam voor de volle honderd procent op voor zijn school en zijn docenten – een prima stel, aldus Iedema – en hield zich staande doordat hij werk en privé-leven uitstekend wist te scheiden.

 

Musicus

Aangezien hij musicus-directeur was, bekeek hij de dingen niet louter op een zakelijke manier, maar hield hij bij alles de muziekpedagogische aspecten goed in het oog. Iedema is ervan overtuigd, dat een muziekschool in alle gevallen meer baat heeft bij een musicus-directeur dan bij een echte manager, vanwege het feit, dat muziekonderwijs niet alleen maar zakelijk kan worden benaderd.

Dat Iedema het muziekonderwijs een warm hart toedraagt, blijkt ook uit het feit, dat hij ooit een complete orgelmethode vervaardigde. Nog heden ten dage spelen veel orgelleerlingen uit zijn serie ’De Jonge Organist’. Naast materiaal dat Harke Iedema van anderen overnam, bevatten deze boeken veel composities van zijn hand. Hij liet het wat betreft niet bij pedagogisch materiaal, maar deed ook bundels koraalbewerkingen het licht zien, die een volleerd kerkorganist en een goed kerkorgel waardig zijn. Een organist als Iedema zelf bijvoorbeeld en een orgel als dat in de Nederlands Hervormde kerk te Ferwerd, waar Harke Iedema nu al 28 jaar lang kerkdiensten begeleidt.

 

Boeken

De scheidende muziekschooldirecteur weet zich op papier overigens niet alleen in noten uit de drukken. Ook letters vertrouwt hij graag aan het papier toe. Letters, die zich inmiddels tot volledige boekwerken aaneenregen. Zo schreef Iedema een historisch boekwerk over Anjum, een boek over 125 jaar christelijk onderwijs in Anjum, een roman over de historische figuur Willem Taeckes uit Anjum, een boek over het Anjumer muziekkorps én een over de Anjumer voetbalvereniging.

Het is Anjum wat de klok slaat, maar dat kan onmogelijk anders als het om Anjum-gek Harke Iedema gaat. De Anjum-gek is trots op zijn ’afwijking’, die hij schrijvend, verzamelend – praktisch alle foto’s van Anjum zijn in Iedema’s bezit – en ook tekenend en schilderend handen en voeten geeft. Tekenen en schilderen is een van Iedema’s grootste hobby’s. Met aquarel en pentekeningen hield hij zich altijd al bezig, maar tegenwoordig is Harke Iedema vooral in de ban van olieverf.

 

Hobby

Een mooie hobby voor de toekomstige VUT-periode. Een hobby ook, die Iedema tijdens zijn arbeidzame leven veel ontspanning gaf. Hij had en nam er de tijd voor. Net als voor het schrijven, het begeleiden van Dokkum’s eerste oudejaarsrevue, het secretariaatswerk voor de buurtvereniging, enz. Het secretariaatswerk voor het directeurenconvent Friesland had zijdelings of zelfs rechtstreeks met zijn werk te maken, maar ook hier had en nam Iedema de tijd voor.

De altijd graag bezig zijnde Harke Iedema had niets liever gewild dan zijn directeurschap tot het einde toe te vervullen. Het mag evenwel helaas niet zo zijn. Wie zijn opvolger zal worden, is op dit moment nog niet bekend. Momenteel neemt Roel Munneke als (adjunct)-directeur de zaken waar.

 

Afscheid

Vanuit de verte leeft Harke Iedema mee met deze man, voor wie hij zeer veel respect en bewondering heeft. Hoewel de muziekschool formeel al vanaf 1 september jl. verleden tijd is voor Iedema, kan een ieder, die dat wenst, op vrijdag 17 september officieel afscheid van hem nemen. De afscheidsreceptie vindt plaats in de Vroedschapskamer van het gemeentekantoor, Suupmarkt 2 te Dokkum, tussen 17.00 en 19.00 uur.

Wie Harke Iedema ook na deze receptie nog regelmatig wil tegenkomen, kan misschien eens een drankje gaan drinken in de kantine van de tennisclub. Hij of zij wordt dan vast en zeker door vrijwilliger Harke Iedema bediend. Hoezo ’dolce far niente’?

 

Nieuwe Dockumer Courant, 16 september 1999